Eetbaar Nijmegen https://eetbaarnijmegen.nl Nijmegen, stad waar je uit kunt eten Tue, 15 Oct 2019 13:17:46 +0000 nl hourly 1 https://wordpress.org/?v=5.2.4 https://eetbaarnijmegen.nl/nijme/wp-content/uploads/2019/03/favicon-32x32.png Eetbaar Nijmegen https://eetbaarnijmegen.nl 32 32 Bezoek aan de Ouwendorperhoeve te Garderen https://eetbaarnijmegen.nl/bezoek-aan-de-ouwendorperhoeve-te-garderen/ Sun, 13 Oct 2019 17:17:52 +0000 https://eetbaarnijmegen.nl/?p=18669 Een verslag van Marije Mertens, zij organiseerde deze excursie. Op Facebook beschrijven zij het zelf alsvolgt: Aan de Ouwendorper enk, twee kilometer ten oosten van Garderen, boeren Nelleke Meersma en Adriaan Antonis op de Ouwendorperhoeve. De Ouwendorperhoeve is een boerderij uit 1876, 12 hectare enkeerdgrond en 4 hectare podzolgrond. Het laagste punt van het land ... Lees verder]]>

Een verslag van Marije Mertens, zij organiseerde deze excursie.

Op Facebook beschrijven zij het zelf alsvolgt: Aan de Ouwendorper enk, twee kilometer ten oosten van Garderen, boeren Nelleke Meersma en Adriaan Antonis op de Ouwendorperhoeve. De Ouwendorperhoeve is een boerderij uit 1876, 12 hectare enkeerdgrond en 4 hectare podzolgrond. Het laagste punt van het land is een doodijsgat. Land met cultuurhistorische waarde, waar op gepaste wijze geboerd en geleefd moet worden. Nelleke en Adriaan hoeden er oude rassen, van groot historische waarde. Het Friese melkschaap, lakenvelder runderen en Bonte Bentheimer Landvarkens. Drie oer-Hollandse rassen en helaas met uitsterven bedreigd. De schapen melken zij seizoensgebonden, vanaf maart t/m september. Van de melk, wordt boerenschapenkaas, yoghurt en een ongerijpte verse kaas (Griekse kaas) gemaakt. Voor behoud van het levend erfgoed worden onze deren ingezet voor de stamboekfokkerij, maar niet iedere nakomeling vindt een plek in de fokkerij. Dat betekent dat sommige dieren na een mooie weideperiode worden afgevoerd naar een lokale slachterij om verwerkt en verwaard te worden tot een mooi eindproduct. De ambachtelijke zuivelproducten en vleesproducten worden verkocht in de boerderijwinkel. U kunt de schapen, de koeien en varkens bezoeken op afspraak. Voor scholen en groepen organiseren wij (op afspraak) excursies. De winkel is op woensdag (17.00 tot 18.30 uur), vrijdag (13.00 tot 17.00 uur) en zaterdag (11.00 tot 15.00 uur) geopend.


Vanuit Nijmegen en Apeldoorn bezochten we met ‘n klein groepje de Ouwendorperhoeve te Garderen. We reden de glooiende plattelandsweg in met de electrische auto van Karla en reden via een kleine voorrijlaan langs de boerderij de parkeerplaats op. Die keek uit op een groot glooiend dal dat door bosrand werd omzoomd. Achter ons lag de boerderij met winkel met uitzicht op een schitterend glooiend dal. Er zou een dood ijsgat  uit de ijstijd in de grond zitten, dat deze speciale ligging creëerde.
Boer Adriaan en boerin Nelleke ontvingen ons hartelijk in hun mooie ruime houten boerderijwinkel, naast hun mooie boerderij met lindebomen uit 1867. Er is van alles aan moois en lekkers uitgestald: mooie zachte witte schapenvachten, hun zelf gebrouwen bier, natuurlijke cosmetica, allerlei streekproducten en natuurlijk hun eigen biodynamische schapenkaas, en vlees van hun schapen en Bonte Bentheimer varkens.

Na een onderlinge introductie nam boer Adriaan ons mee het dal in waar we met uitzicht op de weides een gedegen uitleg kregen over de samenhang van het boeren in de natuur.Daarna liet hij ons de dieren zien. Vooral het zwijn Kees riep heel veel fascinatie op. Kees was als jong zwijntje door de moeder achtergelaten en de boswachter had het zwijntje aan Adriaan en Nelleke toevertrouwd. Daarom huppelde daar nu het tamme zwijn Kees tussen de Bonte Bentheimer varkens. Je kan het wel een soort elegant huppelen noemen, want Kees beweegt zich met een veel lichtere tred en zwieriger vergeleken met de gevulde, veel loggere varkens. Met verwondering bekeek het zeldzame Nederlandse varken ons.

Als eerste zag ik de beer, de Hulk genaamd met enorme slagtanden aan weerszijden naast zijn bek die zich met weldaad te goed deed aan het gras. Het leek de varkens maar ook de boer niks te deren dat het regende. Vrolijk kwamen ze naar me toe nieuwsgierig als ze waren met hun mooie grote snuit gilden ze een beetje naar me. Het zwijn nam zelfs een heerlijk modderbad in de regen!
Adriaan legde uit dat het varken bedreigd is in zijn bestaan omdat het enige ras dat nu voor veeteelt wordt gebruikt heel efficiënt is om binnen te houden, maar niet om buiten te houden zoals  deze varkens. Daarnaast bevatten deze juist wat meer vet, wat juist de smaak juist erg verbetert. Het varken wordt ook gehouden om Amerikaanse kers (in het bos) klein te houden. Ze kunnen maximaal 3x per jaar zeugen en de biggen worden alleen per 2 verkocht. (Varkens zijn toch gezelschapsdieren). Daarnaast drinken de varkens de wei van de schapenmelk wat een goede voedingsbron is en eten ze de grasresten na het oogsten van het graan.
Het houden van varkens is al een lange traditie en genetisch komen het zwijn en het varken nog maar 20% met elkaar overeen. De varkens leven op de Ouwendorperhoeve wel 2 jaar, in contrast met de regulier varkenshouderij waar het varken meestal maar 6 maanden oud wordt.

Adriaan en Nelleke houden ook het Friese melkschaap, wat ook een zeldzaam huisdierras is. Ook zij stonden lekker buiten. Van de melk wordt boerenschapenkaas, yoghurt en een ongerijpte vers kaas gemaakt. De schapen worden maar 8 maanden per jaar gemolken in tegenstelling tot 10 maanden in de reguliere veehouderij. Om de band tussen moeder en kind bij het zogen niet te veel te verstoren, melkt Adriaan de schapen maar 1x per dag en pas een tijdje na de geboorte van de lammeren. Omdat de schapen jaarrond buiten staan, bevat de melk meer omega 3 (uit gras).
Ook de ezel Harriët speelt een belangrijke rol voor de schapen: de ezel leidt en waakt over de schapen! Zij waarschuwt  als er een ongeluk is gebeurd door erg te keer te gaan!
Een leuk weetje, elk dier heeft zijn eigen bacterie en schimmelcultuur. Op basis hiervan krijgen de producten hun eigen smaak.

Na de rondleiding mochten we proeven van de heerlijke kaas en worst en zijn we met veel inspiratie weer naar huis gegaan.

Toevoeging van Karla: Adriaan en Nelleke zijn beiden opgeleid tot dierenarts. Nelleke heeft lange tijd gewerkt als dierenarts voor huisdieren. Toen de combinatie met dagelijks melken, kaas maken en ook de kinderen denk ik, te zwaar werd, is ze gestopt met haar baan als dierenarts. Adriaan heeft nog steeds een fulltime baan (4 dagen van 10 uur) bij de WUR. Hij helpt mee met het melken en wat er meer komt kijken bij het boeren.  Ze hebben 2 kinderen en gaan bijna nooit met vakantie. Maar dat doet er niet toe, ze zijn beiden heel graag buiten en bij de dieren. Ze boeren biologisch dynamisch en zijn hiermee zowat de enigen in de regio Barneveld.  Elke 2 jaar bezoeken ze één van de 5 à 6 andere BD bedrijven waarmee ze een groepje van intercollegiale toetsing vormen. De Lingehof zit ook in dat groepje.
In de winkel verkopen ze ook producten, door buurgenoten gemaakt. Ik kocht een potje bio Hottiesambal van tomaat en rode pepers.
Zie https://www.ouwendorperhoeve.nl/  of https://www.facebook.com/Ouwendorperhoeve/

]]>
Het land van Ooij https://eetbaarnijmegen.nl/het-land-van-ooij/ Fri, 11 Oct 2019 21:28:43 +0000 https://eetbaarnijmegen.nl/?p=18655 Vandaag maakte ik tijdens de tweede Groene Vrijdag kennis met een voor mij nieuwe vereniging Land van Ooij, met als doelstelling: om door middel van de biologische tuin, mensen met verschillende culturele achtergronden bij elkaar te brengen. Door samen actief te zijn, ervaring en kennis uit te wisselen willen wij een bijdrage leveren aan een ... Lees verder]]>

Vandaag maakte ik tijdens de tweede Groene Vrijdag kennis met een voor mij nieuwe vereniging Land van Ooij, met als doelstelling:

om door middel van de biologische tuin, mensen met verschillende culturele achtergronden bij elkaar te brengen. Door samen actief te zijn, ervaring en kennis uit te wisselen willen wij een bijdrage leveren aan een duurzame en kleurrijke samenleving. De tuin bevat inheemse hagen, struwelen, en ruw grasland met hoogstamfruitbomen die in het landschap van de Ooijpolder passend zijn. Eenmaal per week wordt de tuin door vrijwilligers onderhouden.

Zo staat het beschreven op https://landschapsbeheergelderland.nl/vereniging-land-van-ooij/, coördinator: Mevr. L. Kok kan je mailen voor meer informatie.

Tijdens de rondleiding door Renée van Lieshout, zagen we prachtige kleine moestuintjes met wortel, kolen, mierikswortel; meer aan de achterkant rijen appelbomen, kweeperen,  druiven (en proefden er nog een paar).
Waar vroeger Boer Koekoek en Marijn van Lieshout (Ooijgaard)  elk hun eigen terrein hadden, zijn de terreinen nu samengevoegd.
Wie hier een klein eigen moestuintje wil, moet eerst lid worden van de vereniging, a 20 euro per jaar en laten zien dat hij/zij een dagdeel per week mee wil werken en goed mee draait. Hierbij krijgen mensen met een niet-Nederlandse achtergrond voorrang.
We hoorden verhalen van hoe helend het werken op de tuin ervaren wordt; veel mensen hadden in hun thuisland ook natuur om zich heen. Zie ook dit artikel in Trouw waarin sommigen hierover vertellen.
Tijdens de rondleiding had een Syrische schrijfster die ook goed kan koken, al de ingrediënten voor 4 gerechten voor ons klaar gezet, met een uitleg. We  hoefden alleen maar te snijden, te mengen en te proeven, en aten het daarna heerlijk met elkaar op. Droog onder de mooie luifel. Een impressie van weer een mooi eetbaar stukje Nijmegen!

 

]]>
Open dag tuinderij de Stroom, 28 sept 2019 https://eetbaarnijmegen.nl/open-dag-tuinderij-de-stroom-28-sept-2019/ Mon, 30 Sep 2019 22:07:56 +0000 https://eetbaarnijmegen.nl/?p=18608 Zo werd het aangekondigd: Nieuwsgierig naar het verhaal achter Tuinderij De Stroom? Wil je wel eens een kijkje nemen waar al die groente vandaan komt? Maak kennis met de tuinsters en vrijwilligers en hoor alles over het reilen en zeilen van de tuinderij. Er zijn rondleidingen, kraampjes, kinderactiviteiten, muziek en lekkere hapjes en drankjes. De ... Lees verder]]>

Zo werd het aangekondigd:
Nieuwsgierig naar het verhaal achter Tuinderij De Stroom?
Wil je wel eens een kijkje nemen waar al die groente vandaan komt?
Maak kennis met de tuinsters en vrijwilligers en hoor alles over het reilen en zeilen van de tuinderij. Er zijn rondleidingen, kraampjes, kinderactiviteiten, muziek en lekkere hapjes en drankjes. De hoogstamboomgaarden zijn vlakbij. Ontdek dat er vlakbij kaas wordt gemaakt, honing wordt geslingerd, cider wordt gemaakt en brood wordt gebakken met graan van het Hemmense land. Ingang van het land: Gesperdensestraat 20 Dodewaard.

Ik was zeker nieuwsgierig en was blij dat Trees een kraampje voor Velt Regio Nijmegen zou bemannen en ik mee kon rijden en helpen bij het kraampje. Andere kraampjes verkochten vooral biologische producten. Het was niet heel erg druk, dus kon ik mee op rondleiding over hun 3 ha grote terrein. 3 vrouwen en 8 vrijwilligers telen hier biologisch met vruchtwisseling en landwisseling. Ze krijgen elk jaar een ander perceel van de boer van biologische Ekoboerderij de Lingehof, die 90 ha heeft en daar grootschaliger 10 gewassen teelt, waaronder lupine en quinoa.
Ze kopen jonge biologisch opgekweekte plantjes in bij Jongerius, en kweken zelf courgette ed op vanuit zaad. We zagen de schattige winterpostelein en veldsla, net uitgeplant in perspotjes.

 

Ik kende hun groentetas al, die zowel heel gevarieerd en van goede kwaliteit is. Je kan per week bestellen en dan kiezen voor een 1, 2, 3 of 4 persoonspakket. Met of zonder fruit, of met alleen fruit. Het biologische fruit kopen ze in, zoveel mogelijk uit de buurt.  Ze bezorgen wekelijks 300 pakketten bij deze afhaalpunten.

Op 3 ha, iets meer dan het voedselbos van Wouter van Eck (2,4 ha), voorzien ze hier toch maar even wekelijks 300 huishoudens van gezonde voeding. De 8 vrijwilligers helpen elk een dag of 2 dagdelen en doen waar ze zin in hebben en wat er nodig is; de een houdt van ritjes met de auto om de pakketten te bezorgen. De ander helpt met wieden. Het klonk allemaal heel relaxed en zo zien de foto’s op hun website er ook uit.

Vanaf het begin, 12 jaar geleden, hebben ze samengewerkt met de boer van de Ekohof, die gelijk met hen begon. Ze delen de schuur en sommige machines. Planten en zelfs wieden gaat met een trekker waar ze smalle banden onder hebben gezet zodat de aarde (lichte klei) op een beperkt deel wordt ingedrukt. Ze oogsten tot in december en dan halen ze het hele veld leeg. Phacelia wordt onder gewerkt. Ook ander groente afval laten ze op het land liggen om de bodem te voeden. Ze wees ons op de broccoli, wat maar een kleine groente is met veel blad. Van slakken hebben ze geen last,  van duiven wel. Daartoe gebruiken ze plastic.
Ik hoorde nog een handige tip: in het voorjaar is de kleigrond nog vaak koud. Planten willen wel groeien, maar door de kou komt er nog geen stikstof vrij. Ze helpen de planten dan door ze een natuurlijke boost te geven, zoiets als stikstof denk ik, uiteraard geen kunstmest. De planten beginnen dan wel vast te groeien en even later als de grond is opgewarmd, kan de bodem ze van voldoende groeistoffen voorzien. Een mooi verhaal en de planten stonden er prachtig bij.

Er kunnen nog abonnees bij. De afhaalpunten in Nijmegen:

Afhaalpunt – Donderdag vanaf 12 uur:

  • Oosterhout (dorp), Stationsstraat
  • Nijmegen-Noord/Waalsprong, Grote Boel
  • Nijmegen-Noord/Waalsprong, Meikersstraat
  • Lent, Fluweelboomstraat/Acacialaan
  • Lent, Pink Floydstraat
  • Lent, Iewan, Laauwikstraat
  • Nijmegen, Van Nispenstraat

Winkels – Eigen afhaal- en aanmeldsysteem; vraag in winkel!

  • De Streekbakker, Thijmstraat 119. Elke vrijdagmiddag vanaf 12.30 uur zijn de pakketten hier af te halen. De tassen zijn in de winkel te bestellen.
  • Universiteit, Akku/UMP, Heyendaalseweg 141. Elke dinsdag vanaf 12 uur zijn hier de pakketten af te halen. Aanmelden bij de Akku.

https://www.tuinderijdestroom.nl/
https://www.facebook.com/tuinderijdestroom/

]]>
Groene vrijdag, 11 oktober https://eetbaarnijmegen.nl/groene-vrijdag-11-oktober/ Wed, 25 Sep 2019 15:44:13 +0000 https://eetbaarnijmegen.nl/?p=18601 Groene vrijdag, een jaarlijkse dag met groene activiteiten ]]>

Uit de website: https://groenevrijdag2019.nl/
SAMEN AAN DE SLAG!
Heb jij ook zo’n goede herinnering aan Groene Vrijdag, de afsluiting van Nijmegen European Green Capital 2018? Dan is er binnenkort een herkansing, want op 11 oktober 2019 is er weer een Groene Vrijdag! Een jaarlijks terugkerende dag, waarmee we voortbouwen op Nijmegen European Green Capital.

Het is een interessant programma met tal van tuin-zaken. Je moet je soms wel opgeven.

In het Ochtendprogramma bijvoorbeeld:

  • oogsten bij historische tuin Warmoes (vol)
  • voedsel inzamelen voor de voedselbank
  • rondleiding op het Land van Ooij, door Kleurrijk Groen en aansluitend kookworkshop.  Dit was de tuin van Boer Koekoek (overleed in 2017)

Vanaf 12.30: gratis lunch voor alle deelnemers, in de Lindenberg

‘s Middags:
13.30-14.30: workshops

  • workshop vegetarisch koken
  • workshop tuinontwerp (Vorig jaar werd ik, als Eetbaar Nijmegen gevraagd om een workshop Ontwerp je Eetbare tuin te verzorgen, dit jaar niet, helaas.)
  • workshop samen aan de slag in de wijk (met o.a.: Onze grootste impact op de aarde is ons eten. Hoe kun je voor jezelf en de wijk die impact zo klein mogelijk maken, zonder aan kwaliteit in te leveren? Buurtmoestuinen, een lekker ‘low-impact-kookboek’ en veel gezelligheid zijn de voorlopige ingrediënten)

vanaf 15.00:
Gesprekken in het bos,

met onder andere:

]]>
Plattelands pioniers https://eetbaarnijmegen.nl/plattelands-pioniers/ Wed, 18 Sep 2019 07:04:02 +0000 https://eetbaarnijmegen.nl/nijme/?p=18368 Video over nieuwe vormen van voedsel verbouwen, duurzaamleven en gemeenschapszin, met onder andere Wouter van Eck, van Voedselbos Ketelbroek]]>

Voor wie het miste, deze video geeft hoop!
https://www.npostart.nl/vpro-tegenlicht/15-09-2019/VPWON_1298802

Uit de VPRO-site:
Nederlandse plattelandspioniers geven vorm aan nieuwe manieren van voedsel verbouwen, duurzaam leven en gemeenschapszin. Wat kunnen we van deze vernieuwers leren? Het Friese dorpje Wijnjewoude heeft een eigen energiecoöperatie opgericht, waarin groene stroom wordt opgewekt. Met als volgende stap: het vergisten van koeienmest om zo zelf biogas te produceren. De stichting Herenboeren in Boxtel is een corporatie van huishoudens die samen een stuk land hebben aangekocht, een boer in dienst hebben genomen en in ruil daarvoor goedkope, biologische aardappels, groenten, vlees en fruit ontvangen. Het Voedselbos in Groesbeek is een botanisch project waar vierhonderd eetbare soorten door elkaar zijn geplant. De opbrengst is tien keer zo hoog als die in de reguliere landbouw. Exclusieve restaurants, lokale bierbrouwers en ambtenaren van het ministerie zijn dagelijks in deze paradijstuin te vinden.

Weer wordt genoemd dat de opbrengst van het voedselbos in Groesbeek 10x zo hoog is als die in de reguliere landbouw. Maar weer wordt vergeleken met raaigras: 1 ha raaigras levert een boer 300 euro op; terwijl Wouter 3000 euro verdiende. Maar een jaar raaigras telen met weinig opbrengst is nodig na een (of meer) jaar mais telen en dat brengt veel meer op. Oogstgenotentuinen of tuinen met groentepakketten leveren veel meer op dan 300 euro per ha. Maar dit is het enige kritiek puntje.
Het filmpje is geweldig om te zien en de waarde van de biodiversiteit die Wouter hier mee schept, is niet in geld uit te drukken.

Ik zocht er de linkjes bij:
https://www.wen.frl/

https://wilhelminapark.herenboeren.nl/

https://www.voedselbosbouw.org/ketelbroek

https://denieuwewinkel.com/

https://nevel.org/

]]>
Permablitz op 6 oktober https://eetbaarnijmegen.nl/permablitz-op-6-oktober/ Wed, 11 Sep 2019 18:47:45 +0000 https://eetbaarnijmegen.nl/?p=18262 Permablitz-actie in achter- en zijtuin van hoekhuis in Molenhoek]]>

Je kan weer meedoen aan een permablitz-actie; deze keer in Molenhoek, in een achter- en zijtuin van een hoekhuis.
Het is een korte actie, van een dag, waarin we een tuin-make-over bewerkstelligen van een gewone stadstuin tot een grotendeels eetbare tuin, met veel aandacht voor de bodem en voor biodiversiteit (permacultuur).

Na 2 uurtjes kennismaken mer de aanvraagster Anne, kijken en ideeën uitwisselen, maakten Jeannette en ik een plan. Anne is al begonnen met karton neer te leggen op het gras en gaat nu materialen zoals compost en houtsnippers regelen, zodat we op 6 oktober gelijk aan de slag kunnen.

Vrijwilligers zijn welkom, voor de hele dag, maar ook voor een halve. Je hoeft geen ervaring te hebben. Neem wel graag wat tuingereedschap mee, zoals spade en schep als je die hebt. En geef je op via de website (linkje Molenhoek bovenaan).

Het is erg leuk om hier eens aan mee te werken en te zien hoe snel je al resultaat hebt. Voor een indruk, kijk eens naar onze eerdere permablitz acties in achtertuinen, voortuinen of overige acties.

Natuurlijk maken we ook weer foto’s en kan je het ook als een fotoverslag achteraf lezen.

Voor wie interesse in permacultuur heeft:

]]>
Buurtmoestuintjes in Parijs https://eetbaarnijmegen.nl/buurtmoestuintjes-in-parijs/ Tue, 27 Aug 2019 10:04:06 +0000 https://eetbaarnijmegen.nl/?p=18191 buurtmoestuinen in Parijs]]>

In de buurt van station Bercy, in Parijs Zuid, zagen we opeens deze groene strook openbare moestuin met uitnodigende posters: Plantons dans la rue! Cést l’ été. Arrosez avec nous. (Aanplant op straat, het is zomer, geef water samen met ons). En Bine ati venit!, het Roemeens voor Welkom.
Wat een verrassing! Ik kreeg wel een beetje meelij met de planten, omdat de grond zag er droog en arm uitzag. Een paar zakken compost zouden wonderen doen.

Thuisgekomen vond ik een filmpje van een andere Parijse wijk, waar ze grote en hoge bakken plaatsten, onder andere voor kruiden. Dat ziet er gezellig uit!
https://youtu.be/ZoVefI9kshc

 

En een facebook pagina, met mooie artisjokken.

Op de terugweg zagen we zelfs bij de Tuilerieen een afgeschermd stuk buurtmoestuin:

De blaadjes van de pompoen hingen slap, het was weer een zeer warme dag. Meestal trekt het vanzelf bij, het is geen reden tot zorg. 

De bomen in dit park (Bois de Vincennes) stonden in een bodem die goed bedekt was met houtsnippers. Dat voorkomt verdamping en uitdroging en helpt mieren, insecten en ander bodemleven te overleven in tijden van droogte en hitte. Een fijne plek om te zijn, die dan ook druk bezocht werd.

]]>
Composteren https://eetbaarnijmegen.nl/composteren/ Sat, 10 Aug 2019 07:50:30 +0000 https://eetbaarnijmegen.nl/?p=18137 Composteren met Bokashi, en compostvat en een wormentoren]]>

Een bezoekje van geïnteresseerden bezocht mijn tuin tijdens een Permacultour door Nijmegen op 10 augustus. Van te voren had ik al gehoord dat ik vooral mijn composteermethodes zou laten zien.

Een goede reden dus om me hier weer eens in te verdiepen en te kijken of ik nog wat bij kon leren van ervaringen van anderen. Hieronder mijn drie soorten:

Een compostvat:

Achterin mijn achtertuin, op het noorden, het plekje dat de meeste zon krijgt, staat dit vat. Ik doe hier onkruid, blad, takjes e.d. in, maar geen verse etensresten. Ik wil het ratten niet makkelijk maken. Soms doe ik er Bokashi bij, en soms wat wormen uit de Hungry bin. Composteren gaat sneller als je zowel bruin en groen materiaal gebruikt. Bruin is dan koolstof rijk, zoals takken en blad. Groen is blad en is stikstofrijk.
Ik hussel het soms wat door elkaar en let erop dat het niet te droog wordt. Bij regen zet ik dan het deksel open. Het duurt 6 maanden tot een jaar voor je de compost kan gebruiken. Het proces gaat sneller als je het materiaal knipt in kleine stukjes.

Een heel goed verhaal over composteren lees je op:
https://www.mooiemoestuin.nl/moestuin/compost/
en hier een filmpje over composteren in een compostvat:

Dat kan ook sneller, zelfs in 3 weken, volgens https://harmonycenter.nl/compost-maken-in-drie-weken/

Wat mag er niet in?
Op deze site zijn heel diverse vragen gesteld, zoals over het plastic in theezakjes en koffie pads. In januari 2019 blijken alleen deze 2 plasticloos te zijn: Organic Flavour en Simon Levelt
,

Hungry bin:

Dit is een wormenbak, waarvoor je de speciale compostwormen moet kopen of krijgen. Geef de wormen niet teveel te eten in het begin, anders gaat het materiaal rotten. De populatie wormen verdubbelt om de 3 maanden, ze gaan vanzelf steeds meer eten.
Geef de wormen een mengsel van groen en bruin materiaal, 70% stikstof (groen), 30% koolstof (bruin), volgens ecomondo.
Volgens https://www.nl.mynoke.eu/hungry-bin-probleemoplossingen is de ideale verhouding 12:1 (12 bruin, 1 groen). De meningen verschillen.
Als ik teveel wormen heb, mag een deel verder leven in het compostvat; soms geef ik weg via Nudge.
Te koop bij https://ewoodz.com/product/hungry-bin/

Bokashi

Dit systeem fermenteert mijn keukenafval, dankzij de Bokashi-starter, waarvan ik telkens een klein handje toevoeg. Dat zorgt ervoor dat de aanwezige verse keukenresten fermenteren ipv rotten.
Meer informatie op https://www.bokashi.nl/thuis-bokashi-maken/
Soms graaf ik het in, maar de laatste tijd voeg ik hem ook graag toe aan mijn composthoop. Dan kan het nog net een beetje verder composteren. Ik heb gemerkt dat de wormen in de hungry bin het ook goed verteren.

]]>
Droogte en water geven https://eetbaarnijmegen.nl/droogte-en-water-geven/ Wed, 24 Jul 2019 13:35:14 +0000 https://eetbaarnijmegen.nl/?p=18121 Blogs van Frank Anrijs over droogte en wel/niet water geven]]>

Permacultuur tuinder Frank Anrijs schreef een artikel over droogte en water geven of liever niet, op  http://blog.natuurlijkemoestuin.be/droogte-en-water-een-overzicht/.
2018 was een extreem droge en hete zomer en nu zitten we er weer middenin.

Kan de bodem dit nog wel aan? Wat te doen? Toch maar wel water geven? Op zijn artikel kwamen veel reacties. 

Daarna beschreef hij de werkwijze in zijn tuin Yggdrasil, op http://blog.natuurlijkemoestuin.be/systeem-om-groenten-te-kweken-zonder-extra-water-geven/
Hij neemt diverse maatregelen zodat regenwater zoveel mogelijk bezinkt in de bodem. Zodat je zo min mogelijk water hoeft bij te geven.  
Dit systeem werkte tot 2 jaar geleden perfect, hij schrijft:
Het geheel van deze maatregelen zorgt ervoor dat je tuin bestand is tegen droge, warme periodes in de zomer en het voorjaar. De bedoeling van een natuurlijke tuin is in mijn ogen dat je voedsel kan kweken zonder al te veel in te grijpen. Dus ook zonder extra water te geven.

De voorbije jaren (tot 2 jaar geleden) was dat altijd afdoende en konden wij de hele zomer door zaaien, planten en oogsten zonder ook maar 1 drup water te geven. Een systeem dat in het begin wel wat investering in tijd en moeite vraagt, maar daarna op zichzelf stond en afdoende werkte. Ideaal dus!

Bekijk de linkjes voor zijn heel prettig leesbare verhalen en schrijf je hier in als je per mail gratis zijn blog wil ontvangen.
Wat ook een aanrader is, als je natuurlijk(er) wilt leren tuinieren, is zijn online jaarcursus groente kweken.

Ik bezocht Frank in de zomer van 2017 en maakte wat foto’s.

 

]]>
Mieren https://eetbaarnijmegen.nl/mieren/ Tue, 16 Jul 2019 21:12:40 +0000 https://eetbaarnijmegen.nl/?p=18113 Over het nut van de rode bosmier en nog veel meer mierensoorten]]>

Sinds een aantal weken heb ik een mierennest in de volkstuin. 
Het bevindt zich aan de rand van mijn tuin, maar wel binnen 2 meter van mijn 1000 liter vat, waar ik regelmatig water uit tap voor de gieter. Aan de andere kant is grond van Prorail.
Zodra ik daar even stil sta, klimmen mieren op mijn voeten en been, wat niet zo heel prettig is. Dus ging ik maar even op onderzoek  uit. Ook was ik bezorgd om misschien met een exotische mier te maken te hebben.

Op de website van Peter Boer, vond ik veel informatie. En ook de geweldige service dat je mieren (gevriesdroogd) naar hem op kan sturen en dan mailt hij je gratis welke soort het is. 

Het blijken behaarde bosmieren Formica rufa: http://www.nlmieren.nl/websitepages/FORMICApolyctena_rufa.html

Op mijn vragen over wat te doen, gaf hij me nog wat van zijn ervaring mee:

  • Je kunt de mieren zelf (laten) verplaatsen, of de mieren zelf de keuze laten. Alleen weet je dan nooit waar ze zich daarna zullen vestigen. Ze zijn heel flexibel! 
  • over mijn zorg voor grote nesten: Die enorme nesten vallen bij deze soort in het algemeen erg mee. Maar het is natuurlijk persoonlijk wat je groot vindt. Op zijn site vond ik: 30.000-1.000.000 (rode bosmieren). Dat lijkt me toch wel veel. http://www.nlmieren.nl/websitepages/RODEBOSMIERNESTEN.html

Dus denk ik dat ik ze maar gewoon houd en dan wel met lange broek en dichte schoenen. Want:

  • Mieren in het algemeen hebben een grote rol in het ecosysteem: Er leven op aarde mogelijk 100 biljoen mieren wordt nu beweerd. 10% van de totale dierlijke biomassa op aarde nemen ze in. Ze leven 100 x langer dan wespen en kakkerlakken.
    Er leven vele mierenkolonies onder enkele vierkante meters bodemoppervlak. Ze graven er gangen, ze shovelen de aarde met minerale bestanddelen naar de oppervlakte, ze draineren hun omgeving, ze stellen de airconditioning regelmatig bij, ze regelen de vochthuishouding, enzovoorts. 

    Ze brengen reliëf in de bodem, waardoor verschillen in abiotische omstandigheden ontstaan, waar allerlei planten verschillend op reageren. De bodem rond een mierennest is luchtiger, warmer en vochtiger, waardoor planten er gemakkelijker kiemen en zich sneller en vaak eerder in het jaar ontwikkelen.

    Nogal wat mierensoorten slepen met zaden en verspreiden daardoor talloze plantensoorten.
    Daarnaast houden mieren er ondergrondse en bovengrondse veestapels op na en jagen ze op allerlei organismen die in planten of in of op de bodem leven. Vanwege de hoge dichtheden waarin mieren voorkomen, is de predatie door mieren enorm.

    Doordat elke mierensoort een andere voedselstrategie en neststructuur heeft, heeft dat ook weer zijn effect op het micromilieu van de bodem. Het kan dus niet anders dan dat de vegetatie door mieren wordt beïnvloed. Het is zelfs vaak zo dat vegetatie X op plaats Y voorkomt, omdat mierensoort Z daar leeft en zijn eigen habitat creëert. 
    Uit onderzoek in de woestijn van Arizona blijkt dat als je alle mieren doodt, de plantendichtheid wordt verdubbeld. In een vergelijkbaar onderzoek in Australie bleek dat 15 x. Trekken we deze lijn door, dan zijn mieren van groot belang voor de instandhouding van onze grijze duinen.

  • Het nest bevat een scala aan uiteenlopende organismen, typische en niet-typische mierennestbewoners, waaronder een aantal dat sterk afhankelijk is van de bosmieren.
    In het nest bevinden zich een of veel koninginnen. Klik hier voor meer details.
  • Voedsel: Rode bosmieren foerageren in hun hele territorium. Er zijn altijd ‘verkenners’ onderweg en op zoek naar ideale voedselbronnen. Dat zijn in de eerste plaats bladluizen, in de tweede plaats insectenlarven en verder tal van allerlei dierlijke, soms ook plantaardige organismen. Ook aas wordt met grote regelmaat gegeten. 
    Petal (1978) stelde vast dat in een territorium van 0,27 ha, dat is een derde van een voetbalveld, ruim zes miljoen dieren werden buitgemaakt.
    Onderzoek van Lenoir (2004) toont aan dat nieuwe, eiwitrijke voedselbronnen snel gelokaliseerd worden, tot wel 50 meter van het nest. Als de nieuwe bron is ontdekt, trekt een belangrijk deel van de ‘jagers’ er naar toe. Als dat insectenlarven zijn, zoals vaak het geval, dan is de bron tijdelijk, want de larven zullen spoedig het larvenstadium zijn ontgroeid en wegvliegen. Dus als soort A verpopt is of gewoon ‘op’, moeten de mieren overstappen op een andere bron. Verkenners blijven dus steeds actief.
    Naast mijn tuin staat een grote eik, die ze in ieder geval ook als voedselbron gebruiken. Die eik heeft nog geen last van de eikenprocessierups, mogelijk daardoor? Mijn buxushaag heeft ook nog amper last van de buxusmot. Mogelijk ook door de mieren?
  • Gegeten worden: mieren worden graag gegeten door groene, zwarte en grote bonte specht, kraaiachtigen, gewone pad en rugstreeppad, bepaalde mieren, bepaalde kevers, bepaalde spinnen.
  • Schubmieren, zoals wegmieren en bosmieren kunnen niet steken. Deze mieren bijten en spuiten tegelijkertijd mierenzuur op het bijtplekje. Dat is au! Maar geen steek.

Zulke geweldige beestjes wil ik toch niet kwijt?

Geïnteresseerd geraakt in mieren? Hier vind je echt enorm veel informatie: http://www.nlmieren.nl/
En zelfs tips voor wie op vakantie bijzondere mieren wil zien: vakantiemieren

Ervaar je mieren als overlast? Kijk dan even om welke miersoort het gaat en bekijk de tips op http://www.nlmieren.nl/websitepages/LASTIGE%20MIEREN.html

]]>