5 mei 2018: Op het symposium ‘Fruitteelt vs. Voedselbos’ hield Wouter van Eck deze lezing en vond een dialoog plaats tussen professionele fruittelers en moderne voedselboswachters.
https://youtu.be/zeDWPIETeUg

Wouter van Eck onderzocht de duurzaamheid van landbouwsystemen in Kenya en was campagneleider Landbouw & Voedsel bij Milieudefensie. In 2009 begon hij met de aanplant en agrarische exploitatie van Food Forest Ketelbroek.

Een paar opmerkingen eruit, maar luister het vooral zelf. 

Wouter zag in Kenia enorme mango- en avocado bomen en in de luwte ervan schaduwplanten zoals papaya en theesoorten. Ze stonden bij elkaar, er was geen sprake van mono cultuur zoals de landbouw bij ons.

Overal waar de landbouw ooit begonnen is, hebben we inmiddels woestijnen. Want de teelt van éénjarigen loogt de bodem uit, bouwt geen koolstof op, vernietigt je bodemleven en je eindigt met een woestijn. Zo gaan beschavingen ten onder. Denk aan Syrië, Irak, Libië, het lössplateau in het noorden van China, Arizona; in Nederland de zandverstuivingen in Brabant en de Veluwe. Allemaal gedregradeerde gebieden waar ooit een rijk ecosysteem bestond.

Alternatief is agro-ecologie: laat de vruchtbaarheid zichzelf opbouwen. Wouter en zijn partner kochten een 2,5 ha groot stuk voormalig maisland en begonnen er Voedselbos Ketelbroek met 400 verschillende eetbare soorten. Sommigen bleken bij nader inzien toch niet zo lekker, sommigen deden het hier toch niet goed. Maar er zaten ook leuke verrassingen bij zoals de olijfwllg met supergezonde en heel veel bessen. Ze leerden: het gaat steeds beter naarmate je minder doet. 

Slakken; ja, maar er kwamen ook padden en kikkers en egels. Plagen vallen dan weg. Rupsen mogen er zijn. Foto van het nestje van de bosrietzanger, het  is beschermd door de prikkels van de akkerdistel. De akkerdistel is voor menig boer onkruid, maar eigenlijk is het een geweldige plant: hij zorgt voor beworteling, bloeit rijk, biedt beschutting. 

Hoe gaan we de wereld voeden? Melk is niet goed, lindeblad is beter als je calcium wil. 

Appelboom: te midden van distels en mierikswortel (penwortelaar: 3 m diep, haalt voedingsstoffen omhoog.) Ridderzuring, prachtige plant. Aanvankelijk groeven sommigen de plant met de de spade uit met als gevolg dat het 20 panten werden. Laat je de plant met rust, dan verdwijnt hij na 3 a 4 jaar vanzelf. Als je er tegen vecht, krijg je ze terug.

Foto van brandnetel van 2,5 meter. Schep vrede met de onkruiden. Ze leveren een bijdrage aan de opbouw van het systeem. Ze huisvesten insecten, vogels en verbeteren het bodemleven. Alles wat groen is verbetert de bodem. Fotosynthese vindt plaats in het blad. Planten groeien vanzelf. 40% van de productie gaat naar het bodemleven. Het bodemleven (schimmeldraden) moet “als dank” nutriënten gaan leveren. Vermijd kale grond, fungiciden, verdichting. 

Studie Leuven, Maarten van Geel: het optreden van mycorrhiza (schimmeldraden) bij appelbomen, in conventionele vs biologische fruitteeltbedrijven. Op het moment dat een plant mest krijgt, gaan de mycorrhiza achteruit. Dan krijgt de boom ook eerder schurft. We moeten alle goede bedoelingen achter ons laten. Voeg geen compost toe! Systeem bouwt zichzelf op. Voer liever niets aan onkruid of maaisel af. 

Houd liever ook geen dieren onder bomen, dat is een gruwel voor het bos. Een strakke boomgaard is geen voedselbos. Als er bestoven moet worden door insecten, moet je zorgen dat er bomen in bloei staan. Het hele jaar door moet er te eten zijn voor de insecten. 

We snappen inmiddels dat het houden van dieren in de megastallen eigenlijk niet kan; het is allemaal heel steriel en onnatuurlijk. Zwijnen op de Veluwe is al beter. Voor appels in strakke boomgaarden met graspaden ertussen, geldt het zelfde. Dat is eigenlijk ook een ongezonde monocultuur.

Om tegemoet te komen aan iets meer gemak bij het oogsten en toch een biodivers voedselbos te creeren, ontstond: Tekentafelwerk: een voedselbos met slechts 13 soorten; je zou bij de heggen rondom bijvoorbeeld wel kunnen variëren met diverse soorten bomen, zoals kardinaalsmuts en kornoelje. Zorg dat je rupsen heb, dan komen er insecten en heb je geen rupsenplaag. 

Wouter is betrokken bij 2 voedselbossen in Almere: Voedselbos Oosterwold (1 ha) en 3 km er vandaan voedselbos Houtrak (1/4 ha).

Op basis van de luchtfoto kreeg Wouter van het ministerie over zijn voedselbos te horen: Uw bedrijf doet niet aan voedselteelt, dat is geen landbouw.  Terwijl dit natuurinclusieve landbouw bij uitstek is, bovendien meer opbrengt, netto, dan de gangbare landbouw. Gangbare landbouw brengt bij oppervlakten van 80 a 120 ha circa 350 euro netto per ha per jaar op. Er zijn heel veel extra kosten mee gemoeid, zoals de loonwerker, het aanvoeren van (kunst)mest en bestrijdingsmiddelen.
Het voedselbos heeft geen extra kosten en brengt per ha royaal meer op dan 350 euro netto per jaar per ha. Bovendien slaat het voedselbos koolstof op in de grond; in het bovenste stukje.

Verslag nav de video door Karla Mulder

Wat kan je met dit verhaal voor je eigen tuin? Ook in je eigen tuin kan je merken dat opbrengsten in de loop van de tijd kunnen gaan tegenvallen. Je zou de verleiding kunnen weerstaan om (kunst)mest toe te voegen, compost of bokashi en echt de natuur in staat te stellen een evenwicht te bereiken waarmee elke plant gelukkig is. Dat betekent onder andere onkruid laten groeien en geen slakken vangen. 

Maar dat is een stuk lastiger als je eenjarige planten wil, zoals tomaten, pompoenen, aardappelen.
Je kan je tuin zo inrichten dat slakken er niets lekkers in te eten vinden en liever naar de buren gaan. Ik zelf kies nog steeds voor toevoegen van bokashi en compost voor de eenjarigen, maar probeer de bodem wel zo lang mogelijk met rust te laten en ga pas een beetje wieden in mei en echt alleen wat nodig is. Eigenlijk moet je dan ook het bovengrondse deel alleen afknippen, zodat wat onder de grond is niet verstoord wordt en rustig kan afsterven, de schimmeldraden intact latend.

Hier vind je tips voor “tuinreservaten”: https://vroegevogels.bnnvara.nl/pagina/tuinreservaten, met deze tips tegen slakken: https://vroegevogels.bnnvara.nl/nieuws/tip-versla-de-slak
https://www.facebook.com/Vroege-Vogels-339011807238/

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

The following two tabs change content below.

Karla Mulder

Enthousiast over zelf je voedsel verbouwen, permacultuur, met eigen eetbare tuin, volkstuin en boomspiegel. In 2011 begonnen met het platform Eetbaar Nijmegen.
Share This