Voortuin was project in kader van opleiding permacultuur

In 2012 volgde ik de opleiding permacultuur bij het Permacultuur Centrum Nederland in Zutphen, bij docente Helma Roëll. Ze was een heel bevlogen docente, met enorme kennis. Gedurende het jaar werkte je aan je eigen project, waarover je aan het eind een presentatie moest geven.

Ik koos voor mijn voortuin, waar ik al een enorm probleem was tegengekomen in de vorm van boomwortels van de gemeentelijke esdoorn. In 2009 merkte ik al dat zij mijn border hadden ingenomen, waardoor er weinig grond en vocht over was voor andere planten; in 2011 verstopten ze de riolering.

Permacultuur is een ontwerp systeem waarmee je een ecologisch evenwicht tracht te vinden. Hierbij is het doel dat je als mens zo min mogelijk hoeft in te grijpen. Het systeem voorziet in voldoende voedsel voor het ecosysteem. Niet alleen de mens eet eruit, maar ook dieren.

Observeren is enorm belangrijk. Bij iedere plant dien je je af te vragen: welke functies vervult hij? Probeer er minimaal 3 te vinden. Bij de esdoorn vond ik deze: hij geeft schaduw, wat heel prettig is in de zomer. Hij geeft blad, wat ik zoveel mogelijk laat liggen als het in mijn tuin op de grond valt. Wat op straat valt, veeg ik op en leg ik op de grond waar hij nog onbedekt is. Zo komen de planten en alles wat er in de grond leeft de winter beter door. Sterker nog de wormpjes en aaltjes en heel vele andere kleine en super kleine beestjes verteren het plantenmateriaal en helpen de blaadjes te composteren, waardoor de grond beter beschermd raakt tegen uitdrogen en meer voedingsstoffen bevat.

De overlast is evenwel groot en ik vind eigenlijk dat zo’n grote boom niet in een straat op een stoep thuishoort, waar hij zijn enige voeding en vocht in mijn stadstuin vindt. Daarom verzocht ik de gemeente al om de boom te vervangen door een kleiner soort. Maar dat heeft nog geen resultaat gehad (zie binnendringende boomwortels).

Tweede keus is om de boom als gegeven te beschouwen. Wat heeft hij nodig en hoe kan ik hem dat geven, zodat mijn tuin er minder last van heeft?
Paadjes van houtsnippers:

In een permacultuurtuin is een vijver min of meer verplicht: dit biedt een leefomgeving voor tal van nuttige dieren, zoals kikkers die slakken en slakkeneitjes eten. Muggen zijn voer voor vogels. Vogels eten rupsen. Zelfs een kleine vijver zoals deze, heeft zijn nut. Denk ook aan verbetering van het klimaat: meer vocht in de lucht eromheen, waterberging als het hard regent. De regenpijp komt bij mij inmiddels uit in een ton en het overtollige water gaat via een gootje naar de vijver.

Bij permacultuur plaats je de planten op de plaats waar ze het beste groeien. Met een kruidenspiraal (hier gemaakt van flagstones) creëer je hoge en droge, warme plekken, schaduw, wortels zitten elkaar minder in de weg. Bij de keuze voor de planten kijk je ook of hun functies ook door andere planten worden vervuld, zodat je niet alleen afhankelijk ben van die ene plant. Wil je thee uit je tuin? Wees dan niet afhankelijk van bijvoorbeeld alleen citroenverbena. Als die het begeeft, heb je niets.

Ook plaats je verschillende planten bij elkaar. Daarmee maak je het insecten lastiger. Een veld vol wortels ruikt veel sterker dan een ui, een wortel, een kool en snijbiet vlak bij elkaar.

Kies bij voorkeur voor vaste planten en je hoeft de bodem nog minder te beroeren. In mijn voortuin vind je eeuwige prei (zaait zichzelf uit),  eeuwige moes (vaste koolplant), kruiden als pepermunt, tijm, rozemarijn, daslook, ciroenmelisse,lavendel, oregano en bonenkruid. En een leipeer en pruimeboom; frambozen en druif.

De warmste en meest beschutte plaats is pal voor het raam, onder het rolluik. Fier staan aardbeien. Ertussen zet ik elk jaar zelf voorgekweekte tomaten.

Op 18 mei voerden we met ons vieren een permablitz actie uit in mijn voortuin.

NB: je mag best wel planten houden die maar één functie hebben: bijvoorbeeld dat ze alleen maar mooi zijn, maar wees je ervan bewust dat je de plant om die reden houdt. Dat doe ik met de parelstruik. Prachtige plant in het voorjaar, die vooral mooi is en wat voedsel biedt voor bijen.

 

 

 

Categorieën Overig